ABAKANOWICZ NA WAWELU
BEZ REGUŁ: ARRASY I ABAKANY
Zderzenie epok na Wawelu: Abakanowicz i królewskie arrasy w niespodziewanym dialogu
Zamek Królewski na Wawelu prezentuje jedną z najbardziej elektryzujących i nowatorskich wystaw czasowych ostatnich lat: „Abakanowicz. Bez reguł. Arrasy i abakany na Wawelu”. Ekspozycja po raz pierwszy zestawia dzieła Magdaleny Abakanowicz – rzeźbiarki o międzynarodowej sławie, która zrewolucjonizowała tkaninę artystyczną – z renesansowymi arrasami z bezcennego Skarbu Koronnego króla Zygmunta Augusta.
Sercem wystawy jest Sala Senatorska, gdzie unikatowe, monumentalne abakany – przestrzenne, organiczne formy rzeźbiarskie wykonane z barwionego włókna sizalowego – wchodzą w bezpośredni, intrygujący dialog z XVI-wiecznymi arrasami. Te królewskie tapiserie, utkanie w brukselskich warsztatach z cennych materiałów, takich jak wełna, jedwab oraz złote i srebrne nici, były szczytem ówczesnego artystycznego kunsztu.
To zderzenie jest fascynujące. Abakanowicz (1930–2017), której międzynarodowa kariera została zainaugurowana po zdobyciu złotego medalu na Biennale w São Paulo w 1965 roku, należała do grupy artystów, którzy uwolnili tkaninę od ściany, czyniąc z niej samodzielną, zaaranżowaną w przestrzeni rzeźbę. Jej prace, w tym m.in. słynne: Red-Brown, Lady I i II, Queen, czy Abakan with Ropes, zostały zestawione z wawelskimi werdiurami przedstawiającymi pejzaże, rośliny, zwierzęta.
Kluczem do zrozumienia wystawy jest kontekst: arrasy Zygmunta Augusta – były manifestacją władzy i prestiżu dynastii Jagiellonów. Stanowią największy, unikatowy komplet zamówiony przez jednego władcę w XVI-wiecznej Europie i są jedynym tak kompletnym oryginalnym elementem wyposażenia Wawelu z czasów Jagiellonów. Utkano je na konkretny wymiar, wedle zamówienia królewskich emisariuszy. Noszą na sobie królewskie monogramy, a ich drogocenne nici są po prostu olśniewające.
Abakany Abakanowicz całkowicie kwestionują ten tradycyjny porządek. „Schodzą” ze ściany, zaburzają uporządkowaną przestrzeń. Poprzez swoją skalę, kolory, teksturę przynoszą widzowi indywidualne przeżycie, refleksję nad ludzką kondycją i jej kruchością. Artystka zerwała z tradycyjnym pojmowaniem tkaniny stanowiące odwzorowanie motywów na płaskiej powierzchni, tworząc formy symboliczne, często inspirowane biologią i naturą.
Dla spotkania tych dwóch światów Sala Senatorska została celowo zaaranżowana na teatralną, zaciemnioną przestrzeń z zakrytymi oknami. Ten zabieg ma wzmocnić doświadczenie kontemplacji i osobistego odbioru sztuki, pozwalając widzowi skupić się na materii, kształtach i grze światła, niezależnie od epoki powstania dzieła.
Ekspozycja przynosi refleksję dotyczącą miejsca sztuki współczesnej wobec historycznego dziedzictwa. Stawia pytania o to, jak nowoczesna forma wyrazu może nadawać nowe znaczenia wiekowym skarbcem kultury. Wystawa stawia tym samym tezę, że tkanina – czy to renesansowa, nasączona złotem i symboliką władzy, czy współczesna, surowa i przestrzenna – pozostaje nośnikiem głębokich treści estetycznych, duchowych i społecznych.
Zderzenie epok na Wawelu: Abakanowicz i królewskie arrasy w niespodziewanym dialogu
Zamek Królewski na Wawelu prezentuje jedną z najbardziej elektryzujących i nowatorskich wystaw czasowych ostatnich lat: „Abakanowicz. Bez reguł. Arrasy i abakany na Wawelu”. Ekspozycja po raz pierwszy zestawia dzieła Magdaleny Abakanowicz – rzeźbiarki o międzynarodowej sławie, która zrewolucjonizowała tkaninę artystyczną – z renesansowymi arrasami z bezcennego Skarbu Koronnego króla Zygmunta Augusta.
Sercem wystawy jest Sala Senatorska, gdzie unikatowe, monumentalne abakany – przestrzenne, organiczne formy rzeźbiarskie wykonane z barwionego włókna sizalowego – wchodzą w bezpośredni, intrygujący dialog z XVI-wiecznymi arrasami. Te królewskie tapiserie, utkanie w brukselskich warsztatach z cennych materiałów, takich jak wełna, jedwab oraz złote i srebrne nici, były szczytem ówczesnego artystycznego kunsztu.
To zderzenie jest fascynujące. Abakanowicz (1930–2017), której międzynarodowa kariera została zainaugurowana po zdobyciu złotego medalu na Biennale w São Paulo w 1965 roku, należała do grupy artystów, którzy uwolnili tkaninę od ściany, czyniąc z niej samodzielną, zaaranżowaną w przestrzeni rzeźbę. Jej prace, w tym m.in. słynne: Red-Brown, Lady I i II, Queen, czy Abakan with Ropes, zostały zestawione z wawelskimi werdiurami przedstawiającymi pejzaże, rośliny, zwierzęta.
Kluczem do zrozumienia wystawy jest kontekst: arrasy Zygmunta Augusta – były manifestacją władzy i prestiżu dynastii Jagiellonów. Stanowią największy, unikatowy komplet zamówiony przez jednego władcę w XVI-wiecznej Europie i są jedynym tak kompletnym oryginalnym elementem wyposażenia Wawelu z czasów Jagiellonów. Utkano je na konkretny wymiar, wedle zamówienia królewskich emisariuszy. Noszą na sobie królewskie monogramy, a ich drogocenne nici są po prostu olśniewające.
Abakany Abakanowicz całkowicie kwestionują ten tradycyjny porządek. „Schodzą” ze ściany, zaburzają uporządkowaną przestrzeń. Poprzez swoją skalę, kolory, teksturę przynoszą widzowi indywidualne przeżycie, refleksję nad ludzką kondycją i jej kruchością. Artystka zerwała z tradycyjnym pojmowaniem tkaniny stanowiące odwzorowanie motywów na płaskiej powierzchni, tworząc formy symboliczne, często inspirowane biologią i naturą.
Dla spotkania tych dwóch światów Sala Senatorska została celowo zaaranżowana na teatralną, zaciemnioną przestrzeń z zakrytymi oknami. Ten zabieg ma wzmocnić doświadczenie kontemplacji i osobistego odbioru sztuki, pozwalając widzowi skupić się na materii, kształtach i grze światła, niezależnie od epoki powstania dzieła.
Ekspozycja przynosi refleksję dotyczącą miejsca sztuki współczesnej wobec historycznego dziedzictwa. Stawia pytania o to, jak nowoczesna forma wyrazu może nadawać nowe znaczenia wiekowym skarbcem kultury. Wystawa stawia tym samym tezę, że tkanina – czy to renesansowa, nasączona złotem i symboliką władzy, czy współczesna, surowa i przestrzenna – pozostaje nośnikiem głębokich treści estetycznych, duchowych i społecznych.
MIEJSCE I CZAS
17 X 2025 – 6 I 2026
Zamek Królewski na Wawelu
17 X 2025 – 6 I 2026
Zamek Królewski na Wawelu
